Hoʻohui nā ʻahaʻaina hele wāwae o Nepal i nā hiʻohiʻona mauna kupaianaha, ke aniau ʻoluʻolu a me ka hoʻolauleʻa moʻomeheu olaola e hoʻolilo ana i ka ʻike hele wāwae i mea kūikawā hou aku i ka wā e hele ai nā mea huakaʻi ma nā ala nani.
ʻO kēia ka manawa e hana ʻia ai nā hanana o ka hāʻule ma Nepal. Mai Kepakemapa a Nowemapa, komo kekahi i ke kau hele wāwae maikaʻi loa. I loko o kēia manawa, ʻike ʻia ka lani he mālamalama, lilo ka mahana i mea ʻoluʻolu, a ʻoi aku ka nani o nā mauna. Akā ʻo kekahi ʻano like ʻole o ka hele wāwae i kēia kau, ʻo ia ka hiki i nā malihini ke ʻike i nā ʻahaʻaina nui loa ma waena o nā ʻano Hindu a me Buddhist ma Nepal. Mai nā ʻahaʻaina leo nui ma nā kūlanakauhale a hiki i nā hana malū ma nā hale mōneka ma nā wahi kaʻawale, ʻaʻohe malihini e waiho i ka manaʻo ʻole o nā ʻahaʻaina hāʻule ma Nepal.
No ka poʻe hoihoi i ka hele wāwae, eia nā ʻahaʻaina nui e hiki ai i kekahi ke ʻike i ka wā o ka huakaʻi hele wāwae ʻOkakopa ma Nepal:

1. Dashain (Kepakemapa/ʻOkakopa) - Ka ʻAhaʻaina Nui o Nepal
Dashain Ua hoʻolauleʻa ʻia no 15 mau lā lōʻihi, ʻo ia ka ʻahaʻaina lōʻihi loa a koʻikoʻi loa ma ka ʻāina. Hoʻolauleʻa ʻia e nā Hindu Nepali no ko lākou lanakila ʻana o ke Akua Wahine ʻo Durga ma luna o Mahishasura, ke daimonio, a no laila ke hōʻike nei i ka lanakila o ka maikaʻi ma luna o ka hewa. ʻO ia ka manawa e kipa aku ai i nā kauhale home, e loaʻa ana nā hoʻomaikaʻi mai nā lunakahiko, ka ʻahaʻaina, a me ka lele ʻana i nā lupe.
Hoʻolauleʻa:
Lā 1: Ghatasthapana
Hoʻomaka ʻo Dashain me Ghatasthapana, ka hoʻomaka ʻana o ka hoʻomana ʻana i ke akua wahine ʻo Durga. Hoʻokomo ʻia kahi Kalash, a i ʻole ipu kapu, i piha i ka wai kapu i loko o kahi lumi pule me nā hua bale i lūlū ʻia ma ke one no ka ulu ʻana iā Jamara, a i ʻole ka mauʻu bale kapu. Hoʻomana ka poʻe haipule i ka Kalash i kēlā me kēia lā, e pule ana no ka pōmaikaʻi a me ka ikaika. Hōʻailona ia i ka hoʻomaka ʻana o nā hana hoʻomana o Dashain.
Lā 2-6: Nā Hana Kuʻuna a me nā Hoʻomākaukau
Ua hoʻomaʻemaʻe ʻia ka hale, ua hoʻomākaukau ʻia ka meaʻai, a ua kūʻai ʻia nā uhi lole hou i kēia mau lā. Kipa pū lākou i nā luakini o Devi Durga e hoʻohanohano iā lākou. Hoʻopau ʻia ka hauʻoli i ka pō o ka ʻahaʻaina i ka wā e ala ai ka nui o nā kānaka, nā ʻohana a me nā ʻohana, kūʻai i nā makana, a hoʻonani i nā hale no Dashain. Ke hoʻomau nei nā pule i kēlā me kēia lā, a hoʻomaka ka Jamara e ulu kiʻekiʻe, e hōʻike ana i ka holomua a me ka hoʻohou hou ʻana.
Lā 7: Fulpati
I kēia lā, lawe ʻia mai nā pua laʻa, nā lau, a me nā mōhai mai ke kūlanakauhale kahiko o Gorkha a i Kathmandu ma kahi huakaʻi nui. Hele pū ka ʻohana aliʻi a me nā luna aupuni i ka hanana. Lawe pū nā ʻohana iā Fulpati i ko lākou mau hale a mālama iā ia i loko o ko lākou lumi pule. Piha ka lewa i ka pīhoihoi i ka hoʻokokoke ʻana mai o nā hanana nui.
Lā 8: Maha Ashtami
ʻO ia ka lā hoʻomana nui loa no ke Akua Wahine ʻo Durga: hāʻawi ʻia nā pule kūikawā, a ua mōhai ʻia nā poʻo o nā holoholona e hahai i ke ʻano o ke akua wahine ma ke ʻano he akua wahine ʻino. Hoʻomākaukau nā ʻohana he nui i nā ʻahaʻaina ʻiʻo, me ka manaʻo e hāʻawi ka ʻai ʻana i ka ʻiʻo i ka wā ʻo Dashain i ka ikaika. He lewa haipule kona no ka mea ua piha nā luakini i nā poʻe hoʻomana.
Lā 9: Maha Navami
Hoʻolaʻa ʻia ʻo Maha Navami i ka hoʻohanohano ʻana iā Durga Bhawani, ke ʻano o ke Akua Wahine e pili ana i ka mana. Eia kekahi, hoʻomana ka poʻe i kā lākou mau mea hana, nā mea kaua, a me nā kaʻa (Vishwakarma Puja) e ʻimi ana i nā hoʻomaikaʻi no ka palekana a me ka holomua. Mālama ʻia nā kaʻina hana koa a me nā ʻaha kūhelu ma kekahi mau wahi, e hōʻike hou ana i ka pilina hohonu o Nepal me ke akua wahine.
Lā 10: Vijaya Dashami
ʻO Vijaya Dashami ka lā koʻikoʻi loa, koʻikoʻi, a hauʻoli loa ma Dashain. Hōʻike ia i ka lanakila o ke akua wahine ʻo Durga ma luna o ka daimonio ʻo Mahishasura. Ke kau nei nā lunakahiko iā Jamara lāua ʻo Tika ma nā lae o nā ʻohana ʻōpio. No ka pōmaikaʻi, ke olakino maikaʻi, a me ka hauʻoli. Hoʻohui nā ʻohana kekahi i kekahi, hāʻawi i nā makana, a hauʻoli i nā ʻahaʻaina nui. Ua piha ka lā i ke aloha, ka ʻakaʻaka, a me ka moʻomeheu.
Lā 11-14: Nā Hālāwai ʻO Tika a me ka ʻOhana
Hoʻomau ʻia nā Tika a me nā hoʻomaikaʻi ma nā ʻaha kūkā mai kekahi i kekahi hoahānau a laila nā lunakahiko i mahalo ʻia. He manawa hauʻoli nō hoʻi ia e hiki ai i nā hoahānau mamao ke hui pū e ʻai i ka ʻaina. Hoʻohui nā ʻahaʻaina kaiāulu a me ke mele ʻana i nā mele hoʻolauleʻa i ka manaʻo o ka lokahi ʻoluʻolu i kēia lewa.
Lā 15: Kojagrat Purnima
Hoʻopau ʻia ʻo Dashain me Kojagrat Purnima, ʻo ia hoʻi ka pō mahina piha. Hoʻomana ʻia ke akua wahine ʻo Laxmi, ke akua wahine o ka waiwai. Noho lākou a hana i nā kiaʻi i ka pō a pau no ka mea ua manaʻoʻiʻo lākou e hāʻawi ʻo Laxmi i kāna mau hoʻomaikaʻi i ka poʻe e ala mau ana. Ua kau ʻia nā hale me nā kukui a me nā ipukukui me ka hauʻoli, e kono ana i ka pōmaikaʻi. Hoʻopau kēia i ka hopena maikaʻi o Dashain, me nā hoʻomanaʻo aloha a me nā hoʻomaikaʻi he nui no ka makahiki.
2. ʻO Tihar (ʻOkakopa/ Nowemapa) Ka ʻahaʻaina o nā kukui
Tihar ʻike ʻia hoʻi ʻo Deepawali ʻo ia ka lua o nā ʻahaʻaina Hindu koʻikoʻi loa e mau ana no ʻelima mau lā. Hoʻolauleʻa ia i ka pilina ma waena o ke kanaka a me nā holoholona a hoʻohanohano i ke Akua Wahine ʻo Laxmi, ke akua wahine o ka waiwai. Hoʻonani ʻia nā hale a me nā alanui me nā kukui ʻaila, nā ipukukui a me nā ʻano rangoli kala.
Pehea e hoʻolauleʻa ʻia ai:
1. Kag Tihar (Lā o nā Manu Kāne)- No ka Hoʻohanohano ʻana i nā ʻElele o ka Make
Hoʻomaka ka ʻahaʻaina me ka hoʻomana ʻana i nā manu ʻeka, no ka mea, aia lākou ma waena o nā kānaka ola a me nā mea make. Hoʻomaka ka lā i kakahiaka nui, me nā wāhine e kau ana i nā mōhai meaʻai ma luna o nā hale a ma nā wahi ākea e hoʻohauʻoli i nā manu ʻeka a hoʻāla i kā lākou uē ʻana mai ka pōʻino a me nā pōʻino e hiki mai ana iā lākou.
2. Kukur Tihar (Lā o nā ʻĪlio)
I kēia lā, hoʻomana ʻia nā ʻīlio no ko lākou kūpaʻa, palekana, a me ke koʻikoʻi i ka moʻolelo Hindu. Hōʻailona ʻia nā ʻīlio ma ka lae me ka tika ʻulaʻula kapu, hoʻonani ʻia me nā pua, a hāʻawi ʻia i nā mea ʻono. Hāʻawi kahi ʻaha mālama nui i nā ʻīlio hele hewa i ka meaʻai a me ke aloha i kēia lā kūikawā. Ma ka manaʻoʻiʻo Hindu, pili nā ʻīlio me Bhairab, kahi ʻano huhū o Lord Shiva, a manaʻo kekahi poʻe he poʻe kiaʻi puka o ka lani.
3. Gai Tihar & Laxmi Puja (Lā o nā Pipi & ke Akua Wahine ʻo Laxmi)
ʻO ke kolu o ka lā kekahi o nā lā koʻikoʻi ma Tihar. ʻO ka hoʻomana ʻana i nā bipi i ke kakahiaka e hōʻike ana i ka makuahine a hōʻike i ka pōmaikaʻi a me ka nui. Hoʻonani ʻia lākou me nā lei, hāʻawi ʻia i ka meaʻai kūikawā, a i kekahi manawa pena ʻia ko lākou mau wāwae me nā kala kūlohelohe.
I ke ahiahi, hoʻokipa ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i nā hale a me nā mea hoʻonaninani i ke Akua Wahine ʻo Laxmi, ke akua wahine o ka waiwai a me ka pōmaikaʻi. Hoʻā ka poʻe i nā diyas, hana i nā rangoli ma ke komo ʻana, a hāʻawi iā Laxmi Puja e loaʻa ai kāna mau hoʻomaikaʻi. Ma hope o ka puja, kipa lākou i nā hale e hīmeni ana i ka Deusi-Bhailo, kahi kuʻuna moʻomeheu kahi e hoʻi ai nā hui o ka poʻe i ka home, hīmeni a hula, a loaʻa ka mōhai me ka hauʻoli. Ua piha ka pō i ke mele, ka hauʻoli, a me nā kukui i hoʻomālamalama ʻia.
4. Govardhan Puja & Mha Puja (Lā o nā Pipi a me ka Hoʻomana Ponoʻī)
Hoʻohauʻoli nui kēia lā me nā ʻahaʻaina ma luna o nā ʻahaʻaina. Hoʻomana nā mahiʻai i nā bipi e hana ana i ka makahiki ma nā mahinaʻai me nā lei pua, tika, a me ka meaʻai.
No ka poʻe Newars, hoʻolauleʻa ʻia ka lā ʻo Mha Puja, ʻo ia hoʻi ka hoʻomana ʻana iā ia iho. Hoʻomaʻemaʻe ka poʻe iā lākou iho a noi aku i nā hoʻomaikaʻi ma luna o ko lākou kino a me ko lākou ʻuhane, no laila e mahalo ana i ko lākou ikaika kūloko a me ka waiwai ponoʻī.
5. Bhai Tika (Lā o nā Kaikuaʻana a me nā Kaikuaʻana)
Hoʻomanaʻo ʻo Bhai Tika i ka lā hope loa o Tihar a ua hoʻolaʻa ʻia no ka hoʻolauleʻa ʻana i ka pilina mau loa ma waena o nā kaikunāne a me nā kaikuahine. Hoʻokomo nā kaikuahine i ka saptarangi tika ma nā lae o ko lākou mau kaikunāne no ke ola lōʻihi a me ka wā e hiki mai ana me ka hāʻawi ʻana i nā mea ʻono a me nā makana. I ka uku, hoʻolei nā kaikunāne i nā makana ma luna o ko lākou mau kaikuahine a hoʻohiki e lilo i mea pale a alakaʻi no lākou. ʻO kēia lā ka pilina hoʻoikaika ma waena o nā hoahānau, a ʻo ke kaʻina holoʻokoʻa kekahi o nā mea maikaʻi loa ma ka moʻomeheu Nepali.
ʻOi aku ma mua o kahi ʻahaʻaina wale nō, ʻo Tihar kahi ʻahaʻaina hoʻomaikaʻi, e hui pū, a me ka hauʻoli. He hōʻailona ia no ka pilina ma waena o nā kānaka, nā holoholona, a me nā akua, a me ka hoʻomālamalama ʻana iā Nepal me nā kukui, ke mele, a me ka hauʻoli.
3. Chhath Puja (ʻOkakopa/Nowemapa) Nā ʻAhaʻaina Hoʻomana Lā
Chhat Puja ʻO ia kekahi o nā ʻahaʻaina Hindu koʻikoʻi a kahiko loa, kahi e hāʻawi ʻia ai nā mōhai i ke Akua Lā (Surya) a me kāna wahine ʻo Usha (ke akua wahine o ka wanaʻao). Hoʻolauleʻa nui ʻia ka ʻahaʻaina ma nā mokuʻāina like ʻole o India, e like me Bihar, Uttar Pradesh, a me Jharkhand, a ma kekahi mau wahi o Nepal. Hoʻolauleʻa ʻia ka ʻahaʻaina i nā mahina o ʻOkakopa a me Nowemapa e like me ke kalena mahina a mālama ʻia no ʻehā lā. Ua kaulana ia no kāna mau hana koʻikoʻi a ʻo ia kekahi o nā ʻahaʻaina koʻikoʻi o ka ʻāina.
Kahuna inoa:
Ua manaʻo ʻia ʻo Chhath Puja he mōhai i ke Akua Lā, e hoʻomaikaʻi ana iā ia no ke ola ʻana ma ka honua a me ka ʻimi ʻana i kāna mau hoʻomaikaʻi no kekahi pono, pōmaikaʻi, a me ke ola lōʻihi o nā ʻohana. Ua ʻōlelo ʻia ʻo ka hoʻomana e lawe mai i ke olakino a me ka hauʻoli. Manaʻoʻiʻo nui ka poʻe haipule ma ka hana pono ʻana i nā hana kuʻuna a pau, hiki iā lākou ke hoʻomaʻemaʻe i ko lākou manaʻo a me ko lākou kino.
Hoʻolauleʻa:
ʻO Nahay Khay (Lā 1):
ʻO ka lā mua o ka ʻahaʻaina, ʻo ia ka ʻauʻau kuʻuna ma kahi muliwai a loko paha. Hōʻike kēia ʻauʻau ʻana i ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i ke kino a me ka ʻuhane o ka mea haipule. Hoʻomākaukau ka mea haipule i kekahi mau mōhai kuʻuna, ʻo ia hoʻi ka laiki, nā lentil, a me nā mea kanu. ʻAi lākou i kahi pāʻina maʻalahi a mālama i ka ʻai paʻa i nā lā e hiki mai ana.
Kharna (Lā 2):
Ma kēia lā, mālama ka poʻe haipule i ka hoʻokē ʻai i ke ao a hiki i ke ahiahi ke pau ka hoʻokē ʻai ʻana ma hope o ka napoʻo ʻana o ka lā. ʻO ka hoʻokē ʻai ʻana, ʻo ia hoʻi ka hoʻomākaukau ʻana i kahi mea ʻono kūikawā i kapa ʻia ʻo "Kheer," i hana ʻia mai ka laiki, ka waiū, ka jaggery, a me ke kō. A laila, hāʻawi ʻia ka Kheer i ke Akua Lā a hāʻawi ʻia i waena o ka ʻohana a me nā hoaaloha.
ʻO Sankalp a me nā mōhai ahiahi (Lā 3):
I ke kolu o ka lā, hoʻokē ʻai ka poʻe haipule me ka ʻole o ka inu ʻana i ka wai. I ke ahiahi, ʻākoakoa lākou ma nā kapa muliwai, nā loko, a i ʻole nā wai kokoke e hāʻawi i kā lākou mau pule i ka Lā e napoʻo ana. ʻO ka mōhai he mau huaʻai, nā mea ʻono, a me "Thekua" (kahi mea ʻono kuʻuna i hana ʻia me ka palaoa huita, ka jaggery, a me ka ghee), a lākou e hāʻawi aku ai i ka Lā ʻoiai e kū ana i loko o ka wai hohonu a hiki i ka pūhaka ma ke ʻano he mahalo a me ka hoʻolaʻa.
ʻUsha Arghya (Lā 4):
I ka lā hope loa o Chhath Puja, pule ka poʻe haipule i ka Lā e piʻi ana, ʻo ia ka hana nui, kahi e kū ai ka poʻe haipule, ʻoiai nā wāhine, i loko o ka wai a hāʻawi i nā huaʻai a me nā mea ʻono. Hāʻawi ʻia ʻo Arghya i ka Lā i ka wanaʻao me ka manaʻoʻiʻo e hoʻopōmaikaʻi ke Akua Lā iā lākou me ke olakino maikaʻi, ka pōmaikaʻi, a me ka wehe ʻana i nā pilikia.
Nā Kuʻuna ʻē aʻe:
ʻO Puri lāua ʻo Chappal: Hāʻawi pū ka poʻe haipule i ka puris (berena palai hohonu) a me nā lole hou, ʻoi aku ka maikaʻi o ka melemele a ʻulaʻula paha, e hōʻike i ka maʻemaʻe.
ʻO Chhath Vrat: ʻO nā wāhine, ʻoiai ka poʻe e mālama ana iā Chhath Puja, lawe lākou i kahi hoʻohiki hiki ʻole ke hoʻihoʻi ʻia (Vrat). He ʻano koʻikoʻi ka hoʻokē ʻai ʻana o kēia ʻahaʻaina; no laila, i ka nānā ʻana, he kuleana ko nā wāhine e noho hoʻokē ʻai me ka ʻole o ka meaʻai a me ka wai no 36 mau hola.
Nā Hui Kaiāulu: E ʻākoakoa pū ana ke kaiāulu holoʻokoʻa i ka wā e hīmeni ai nā hui i nā mele hoʻomana i kapa ʻia ʻo "Chhath Geet" a pule pū. Me ka hiʻohiʻona maʻemaʻe e ke kūlana koʻikoʻi, ka maʻemaʻe, a me ka hoʻolaʻa, ʻike ʻo Chhath Puja i nā mea komo e hahai ana i nā kānāwai koʻikoʻi o nā loina a me nā hana. Hoʻohanohano ia i ke Akua Lā a hoʻohui i nā ʻohana a me nā kaiāulu i ka hoʻolauleʻa.
4.Indra Jatra (Kepakemapa)
Indra Jatra ʻO ia kekahi o nā hanana ʻālohilohi loa i nā ʻahaʻaina makahiki a puni i hoʻolauleʻa ʻia ma Nepal, ʻoi aku hoʻi ma Kathmandu, kahi e mālama pinepine ʻia ai i ka mahina ʻo Kepakemapa, e hōʻike ana i ka pau ʻana o ke kau ua. Hoʻomana ia iā Indra, ke aliʻi o nā lani a me ke akua o nā ua, e hoʻomaikaʻi a hōʻoia i ka palekana a me ka pono o ke awāwa ʻo Kathmandu. Hoʻomana nui ʻia ʻo ia i ka wā o kēia ʻahaʻaina no ke koʻikoʻi moʻomeheu a me ka hoʻomana i loaʻa iā ia no ka poʻe o Nepal, e hoʻopaʻa pū ana i nā kuʻuna like ʻole a hoihoi me nā hana hoʻomana a me nā hana hoʻolauleʻa.
Kahua nui:
ʻO ka ʻahaʻaina ʻo Indra Jatra he ʻahaʻaina hoʻomaikaʻi a me ka hoʻomana ʻana iā Indra, nāna e hoʻoua i ka ua a hōʻoia i ka pōmaikaʻi mahiʻai ma kēia ʻāina. Me ka hui pū ʻana me ke kau ʻohiʻohi, ua manaʻo ʻia e hāʻawi i ka mahalo i nā akua no kahi makahiki hua. E like me ka moʻolelo Hindu, ua hele mai ʻo Lord Indra i Kathmandu e kipa i kona makuahine ma ka Honua, akā ua hōʻole ka poʻe o ke kūlanakauhale iā ia me ka manaʻo he kanaka wale nō ia. Huhū ʻo ia, kauoha akula i ke kahe ʻana ma ke awāwa, akā ua ʻike ka poʻe i ko lākou lapuwale a hāʻawi iā ia i ka hoʻokupu ma mua o ka hiki ʻana mai o ka pōʻino.
Pehea e hoʻolauleʻa ʻia ai:
Kumari Jatra:
ʻO kekahi o nā mea hoihoi nui o Indra Jatra ʻo ia ke kaʻina Kumari (akua wahine ola) e komo pū ana me Kumari, he kaikamahine i manaʻoʻiʻo ʻia e hoʻomana i ke kiʻi o ke akua wahine ʻo Taleju ma ka honua, i huki ʻia ma luna o ke kaʻa ma nā alanui haiki o Kathmandu. Hoʻonani nā ʻano mele kuʻuna like ʻole i ke kaʻina kaʻa Kumari me kekahi o nā hanana ʻōniʻoniʻo a hoihoi loa o ka ʻahaʻaina.
Kaʻina Hana o nā Akua a me nā Akua Wahine:
I ka wā o ka ʻahaʻaina, hōʻike ʻia nā akua he nui a me nā akua wahine mai nā pantheon Hindu ma ke kūlanakauhale; E hoʻohanohano ʻia nā akua i loko o nā luakini i ka wā o ka ʻahaʻaina a e alakaʻi ʻia i ko lākou mau luakini a mai ko lākou hoʻi ʻana ma o nā alanui kahiko o Kathmandu.
Linga Puja:
ʻO ka lā mua o ka ʻahaʻaina, ʻike ʻia nā kathmanduites āpau e hana ana i ka Linga Puja-hoʻomana iā Lord Shiva-e ʻimi i ka pōmaikaʻi no nā ʻāina āpau a me ka palekana o ka poʻe kamaʻāina.
ʻO ka Hula Yosin a me Yosin:
Hoʻokani nā Yosin—nā hula kuʻuna—i ka wā o ka ʻahaʻaina me kahi hana kūikawā no ka hoʻohanohano ʻana iā Lord Indra. ʻO ko lākou ola ʻana e kōkua i kēia hauʻoli me ko lākou mau lole kuʻuna a me nā pale maka, e hāʻawi ana i ka manaʻo i nā ʻano like ʻole mai ka moʻolelo Nepali.
Nā Hana Kuʻuna a me nā Mōhai:
E hāʻawi ka poʻe haipule i kā lākou mōhai i nā huaʻai, nā pua, a me ka mea ʻala i nā akua i ka wā o Indra Jatra. Ma ke awāwa ʻo Kathmandu a puni, mālama ʻia nā pule a me nā hana ma nā luakini like ʻole e noi aku i nā akua no nā ʻohi maikaʻi, ka pono no ke kaiāulu, a me ka palekana mai nā pōʻino kūlohelohe.
ʻO Bhoto Jatra:
ʻO ka lā hope loa o Indra Jatra e pili ana iā Bhoto Jatra kahi e mālama ʻia ai kahi ʻaha kūikawā e hāʻawi ana i ka kumari me kahi "Bhoto" (ʻaʻahu kuʻuna a mea hoʻonaninani paha). Manaʻo ʻia kēia hanana e hōʻailona i ka hopena o ka ʻahaʻaina a he kuʻuna koʻikoʻi ia i ka poʻe o Kathmandu.
Nā Nūhou Nui:
Nā Hōʻikeʻike Alanui a me nā Hoʻolauleʻa: E like me nā manawa a pau, hele mai ka ʻahaʻaina me kahi lewa hoʻokipa kanaka a me ke komo ʻana o nā mākaʻikaʻi i nā hana alanui. Hana ʻia nā hula kuʻuna, nā mele, a me nā hōʻikeʻike ma ke kūlanakauhale holoʻokoʻa, e hoʻonani ana iā ia me kahi manaʻo hauʻoli.
E hoʻohana i nā masks: E ʻike ʻia ana ma kēia ʻahaʻaina ka nui o nā hula peʻe maka, kahi e ʻaʻahu ai ka mea hana i kahi peʻe maka e hōʻike ana i kahi akua ʻokoʻa, daimonio, a i ʻole ke ʻano moʻolelo. Hoʻohui kēlā mau peʻe maka i ka mea pohihihi a me ke keaka i nā ʻahaʻaina.
Nā Meaʻai Kuʻuna: I loko o ka ʻahaʻaina, hoʻomākaukau a kaʻana like nā kānaka i nā ʻano meaʻai kuʻuna e like me ka sel roti (he dōnati laiki ʻono ke ʻano apo), momo (dumplings), a me nā mea ʻono kūloko ʻē aʻe.
He ʻahaʻaina kupaianaha ʻo Indra Jatra i hānau ʻia. Ulu ia me ka hauʻoli a me ka ʻoliʻoli. Hōʻike ia i ka moʻomeheu waiwai, ka hoʻomana, a me ka ʻuhane kaiāulu o ka poʻe o Nepal.
5. Mani Rimdu (ʻOkakopa/Nowemapa)- He ʻahaʻaina Buddhist Sherpa ma ka ʻĀpana ʻo Everest.
Mani Rimdu Ua hala nā kenekulia i hala aku nei a he ʻahaʻaina Sherpa Buddhist kaulana a koʻikoʻi hoʻi i mālama ʻia ma ka Hale Mōneka ʻo Tengboche ma ka ʻāina ʻo Everest i ʻOkakopa a i ʻole Nowemapa. Hoʻomanaʻo ka ʻahaʻaina i ka lanakila ʻana o ka Buddhism ma luna o Bon, kahi manaʻoʻiʻo kahiko a he ʻahaʻaina koʻikoʻi no ke kaiāulu Sherpa. He 19 mau lā ka lōʻihi, akā ʻo ka hanana nui e holo ana ma luna o ʻekolu mau lā i ka wā e hōʻea ai nā mōneka, nā kamaʻāina, a me ka ʻoihana hele wāwae i ka hale mōneka.
Nā ʻAno o ka Hoʻolauleʻa ʻana iā Mani Rimdu
Nā Hoʻomākaukau a me nā Pule – ʻO kēia ka manawa e oli ai nā mōneka i nā pule a noʻonoʻo no kekahi mau lā i ko lākou hoʻomākaukau ʻana i nā mandala one a me nā mōhai kapu no ke kāhea ʻana i nā hoʻomaikaʻi mai Guru Rinpoche (Padmasambhava).
Nā Hula Maka Cham – Hoʻokani nā mōneka i nā hula i uhi ʻia me ka maka Cham kahi e hoʻihoʻi ai lākou i ka lanakila o ka Buddhism ma luna o nā hewa me nā ʻano hana he nui. Aia ka leʻaleʻa a me ka hoʻokipa o nā hula i nā hula mai nā wahi like ʻole, ko lākou mau maka ʻōniʻoniʻo, a me nā mea hoʻonani.
Puja Ahi (ʻAha Jinsak) Hana nā mōneka i nā pahele no ka hoʻomaʻemaʻe ʻana i ka lewa o ka ikehu maikaʻi ʻole ma o ke kuhikuhi ʻana i ke ahi, e hāʻawi ana i nā mōhai i ke ahi e hōʻike ana i ko lākou manaʻolana e hoʻololi nā mea i hoʻolei ʻia i ka karma maikaʻi ʻole.
ʻAha Hoʻomaikaʻi – Hoʻomaikaʻi ke poʻo Lama o ka hale mōneka i nā haipule, nā mōneka, a me nā malihini, āna i manaʻoʻiʻo ai e loaʻa iā lākou ka palekana, ka maluhia, a me ka pōmaikaʻi ma o ko lākou komo ʻana i Mani Rimdu.
Nā Hoʻolauleʻa Sherpa – Hoʻopau hope ka ʻahaʻaina me ke mele a me ka hula a me kahi ʻahaʻaina Sherpa kuʻuna, ka mea e hānai ana i nā manaʻo hohonu o ke kaiāulu a me ka lokahi.
ʻOi aku ʻo Mani Rimdu ma mua o kahi ʻahaʻaina hoʻomana, he wahi hālāwai ia, e hāʻawi ana i kahi ʻike laha ʻole i ka Sherpa Buddhism ma ka hohonu o ka Himalayas.
6. Kartik Naach (ʻOkakopa/ Nowemapa) Keaka Hula Kahiko ma Patan
Kartik Naach He hana keaka hula kuʻuna hanohano a hemolele hoʻi i hana ʻia, i hoʻokahi manawa i kēlā me kēia makahiki, ma ke kūlanakauhale ʻo Patan, he mea mōʻaukala a ʻo ia ka puʻuwai o ka moʻomeheu ma Nepal. ʻO ka ʻahaʻaina i mālama ʻia i ʻOkakopa a i ʻole Nowemapa e pili ana me ka ʻahaʻaina Hindu ʻo Kartik Purnima, ʻo ia ka lā mahina piha o ka mahina ʻo Kartik o ka kalena lunar Hindu. Hōʻailona nui ʻia kēia hanana e nā hōʻikeʻike moʻomeheu nui e hoʻopili ana i nā mea āpau mai ka moʻolelo Hindu a i ka hula kapu a me nā hana keaka.
ʻO ka hoʻolauleʻa ʻana iā Kartik Naach
ʻO ka lālā ʻo Kartik Naach mai nā kaiāulu kūloko mai Hiranya Varna Mahavihar a i kapa ʻia ʻo ka Luakini Gula o Patan. Ua iho mai ka hōʻike ma o nā kuʻuna o ke kaiāulu Newar ʻo ia hoʻi ka poʻe maoli o ke awāwa ʻo Kathmandu. ʻO kēia hōʻike kekahi o nā hōʻike hoʻomana nui loa ma ia wahi, e hōʻike ana i nā hula kuʻuna me nā maka a me ka haʻi mele. ʻO ka lālā ʻo Kartik Naach mai nā kaiāulu kūloko mai Hiranya Varna Mahavihar a i kapa ʻia ʻo ka Luakini Gula o Patan. Ua iho mai ka hōʻike ma o nā kuʻuna o nā kaiāulu Newar ʻo ia hoʻi ka poʻe autichthonous o ke awāwa ʻo Kathamndu. ʻO kēia hōʻike kekahi o nā hōʻike hoʻomana nui loa ma ia wahi e hōʻike ana i nā hula kuʻuna me nā maka a me ka haʻi mele.
ʻO ka maʻamau, hoʻomau ka hanana no kekahi mau lā ma hope o Kartik Purnima a hoʻolōʻihi ʻia no hoʻokahi a ʻelua paha lā ma hope. ʻO ka ʻahaʻaina, i ukali ʻia e kahi moʻo o nā hōʻike, ʻike pū ʻia ka komo ʻana mai nā tausani o nā mea hoʻomana kūloko a me nā mākaʻikaʻi, e hele mai ana e hauʻoli i ka nani o nā hōʻike.
Pehea lākou e hoʻolauleʻa ai
ʻO ka hula-keaka ka mea nui o kēia ʻahaʻaina, kahi e hoʻonani ai nā mea hula i nā lole a me nā pale maka paʻakikī. Hōʻike kēia mau pale maka i nā akua / akua wahine, nā daimonio a me ke ʻano moʻolelo i lawe ʻia mai nā moʻolelo Hindu e like me Ramayana lāua ʻo Mahabharata. Hōʻike nā mea hana i nā moʻolelo a me nā kaʻao i ka lehulehu me ka hoʻohana ʻana i nā ʻano hana lima, nā neʻe ʻana a me nā hana hōʻailona.
Hoʻokani nā mea hula i ke mele kuʻuna Newar i hoʻokani ʻia ma ka nadal (pahu), ka ʻohe a me nā mea kani kuʻuna ʻē aʻe. ʻO ka ʻoiaʻiʻo, ʻo ke mele ke kumu o ka hoʻonohonoho ʻuhane a me ka lewa hoʻoulu manaʻo o nā hanana. Ua hoʻonohonoho ʻia ke choreography e haʻi i kahi moʻolelo e pili pinepine ana i nā pono pono, ka lanakila o nā mana akua ma luna o ka hewa a me ka lanakila o nā waiwai.
ʻAʻole wale ʻo Kartik Naach he hoʻolauleʻa noʻeau akā he pilina ia i ka ʻuhane. Ua manaʻoʻiʻo ʻia e hāʻawi i ka hana ma ke ʻano he mōhai e hoʻohauʻoli ai i nā akua me ka hoʻokūpaʻa kūikawā iā Lord Vishnu, i hoʻomana ʻia i ka wā ʻo Kartik Purnima. No laila, he ala ia no ke kaiāulu e noi aku ai no kāna mau hoʻomaikaʻi no ka pōmaikaʻi, ke olakino maikaʻi a me ka noho maluhia ʻana.
Nā Hiʻohiʻona Nui o ka Hoʻolauleʻa
Hulahula huna: ʻO kekahi o nā hiʻohiʻona ʻokoʻa o Kartik Naach, ʻo ia ka hoʻohana nui ʻana i nā masks e hōʻike ana i nā akua a me nā moʻolelo. Hana ʻia kēia mau mea me ke akahele nui a me ke akamai, pinepine ʻia mai ka lāʻau a i ʻole ka metala, e hōʻike ana i ka hiki o nā mea hana lima kūloko. Loaʻa i kēlā me kēia mask kahi waiwai hōʻailona a hōʻike i kahi ʻano kikoʻī loa i ka moʻolelo.
Mele Kuʻuna Newar: Hoʻokani ʻia ka hōʻike me ke mele i hoʻokani ʻia ma nā mea kani kuʻuna e like me nā mekala (pahu), sitar a me nā ʻohe. Kōkua ke mele i ka hoʻokumu ʻana i kahi lewa akua a hoʻonui i ka hana keaka o nā hōʻike.
Hana Keaka: He hui pū ʻana o nā hana keaka, hula, a me ke mele nā hana keaka, kahi e hana ai nā mea hana keaka i nā hiʻohiʻona mai ka moʻolelo Hindu. Hiki i nā hana ke komo pū me ka moʻolelo keaka o nā akua a me kā lākou mau kaua akua, i hana pinepine ʻia ma kahi pā hale ākea a i ʻole kahi luakini.
Hoʻomana Hoʻomana: ʻOiai he ʻahaʻaina lehulehu ka ʻahaʻaina, he manaʻo hoʻomana koʻikoʻi nō hoʻi ia. ʻO nā hōʻike he ala ia e hoʻohanohano ai i nā akua a e ʻimi ai i nā hoʻomaikaʻi no ka pono o ke kaiāulu. He mea maʻamau no ka poʻe haipule kūloko ke komo i nā hana kuʻuna, nā mōhai, a me nā pule i ka wā o ka hanana.
ʻAhahui Kaiaulu: Hoʻohui ka hanana i ke kaiāulu o Patan a me ka poʻe mai nā wahi e pili ana. He manawa ia no ka launa pū ʻana, ka noʻonoʻo ʻuhane, a me ka hōʻike ʻana i ka moʻomeheu.
He mea nui
ʻAʻole wale ʻo Kartik Naach kahi ʻahaʻaina e hōʻike ana i ka hoʻoilina waiwai o ka ʻāina akā lawelawe pū kekahi ma ke ʻano he kaʻa no ka mālama ʻana a me ka hoʻolaha ʻana i nā kuʻuna Newar. Hōʻike ka ʻahaʻaina i ke ʻano i hui pū ʻia o nā hoʻomana, nā moʻolelo kuʻuna, a me nā hana noʻeau i hōʻike nui ʻia ma ka moʻomeheu Nepalese. Ma o kēia mau hōʻike, ua hoʻoili ʻia nā moʻolelo o nā akua a me nā akua wahine i nā hanauna ʻōpio, e hōʻoia ana i ka mālama ʻana i nā kuʻuna kahiko.
Eia kekahi, kōkua ʻo Kartik Naach i ka hoʻoikaika ʻana i ka ʻuhane kaiāulu i ka wā e hoʻohui pū ai ka hoʻomana hoʻomana maʻamau a i ʻole nā hana kaiāulu no ka hoʻonohonoho ʻana i ka hanana i nā kānaka.

Nā Pūʻolo Hiking Kaulana no nā ʻAhaʻaina Hoʻolauleʻa i ke Kau Hāʻulelau
ʻO ka hāʻule (Kepakemapa a Nowemapa) ka manawa hele wāwae kaulana loa ma Nepal, e hāʻawi ana i nā lani mālamalama, ka mahana mālie a me nā hiʻohiʻona mauna kupaianaha. Waiho nā ua monsoon i nā ala hou a ʻōmaʻomaʻo ʻoiai ʻo ka ea anuanu e hāʻawi i nā kūlana hele wāwae ʻoluʻolu. Hoʻonui ʻia kēia kau e nā ʻahaʻaina nui loa o Nepal e hoʻohui ana i nā hiʻohiʻona kū hoʻokahi o ka ʻike moʻomeheu i ka wā o ka hele wāwae. Eia nā hele wāwae ʻo Autumn maikaʻi loa ma Nepal i ʻōlelo ʻia
1. ʻO Everest Base Camp Trek (5,364 m)
o ka Naauao.
- E piʻi i ke kumu o ka mauna ʻo Everest, ka piko kiʻekiʻe loa o ka honua.
- E ʻimi i nā kauhale Sherpa a e aʻo i kekahi mau moʻolelo ola kuʻuna kahiko o nā kānaka.
- E kipa aku i ka Hale Pule ʻo Tengboche a nānā i nā hana hoʻomana Buddhist.
- He nani nā hiʻohiʻona o Everest, Lhotse, a me nā pilikua Himalayan ʻē aʻe he nui.
- ʻO Mani Rimdu Festival ma Tengboche Monastery (inā he huakaʻi i Nowemapa).
2. Kaapuni Kaapuni o Annapurna (5,416m – Thorong La Pass)
o ka Naauao.
- E hele ma ke ala ʻo Thorong La Pass (5,416m), kekahi o nā ala hele wāwae kiʻekiʻe loa o ka honua.
- E hele ma waena o nā ʻano wahi like ʻole, mai nā ululāʻau wela a hiki i nā wao nahele kiʻekiʻe.
- E hālāwai me nā kaiāulu ʻo Gurung, Magar a me Thakali ma ka ʻike kū hoʻokahi o ko lākou moʻomeheu.
- E hele i nā Luakini a me nā hale mōneka e hoʻohui i nā moʻomeheu ʻelua i ke kūlohelohe.
- Nā hiʻohiʻona panoramic o Annapurna, Dhaulagiri, a me Machhapuchhre.

3. ʻO Annapurna Base Camp Trek (4,130 m)
o ka Naauao.
- E komo i waenakonu o ka Annapurna Sanctuary, i hoʻopuni ʻia e nā piko e like me Annapurna I (8091m) a me Machhapuchhre (6993m).
- E hele wāwae ma waena o nā ululāʻau momona i hoʻopili ʻia e nā ʻāina mahiʻai pāpaʻi.
- E ʻike i nā ʻahaʻaina Tihar ma nā kauhale kūloko ma ke ala.
- E noho i nā hale kī kuʻuna a ʻike i ka hoʻokipa kūloko.
- He hiʻohiʻona kupaianaha me nā hiʻohiʻona nani o ka puka ʻana o ka lā ma luna o nā pae mauna ʻo Annapurna a me Dhaulagiri.
4. Hele ʻo Langtang Valley (4,984m – Tserko Ri)
o ka Naauao.
- E hele wāwae ma waena o Langtang National Park kahi e holoholo ai nā panda ʻulaʻula a me nā holoholona hihiu ʻē aʻe.
- E hoʻāʻo i ka moʻomeheu Tamang, e ʻike ana i ko lākou mau kuʻuna a me ko lākou lokomaikaʻi.
- E kipa aku iā Tserko Ri, e kāhāhā i nā hiʻohiʻona kupaianaha o Langtang Lirung (7,227m) a me nā piko ʻē aʻe.
- Ua hui nā hale mōneka Buddhist a me nā huila pule ma ke ala.
- ʻO Dashain ma nā kauhale ʻo Tamang i ka wā ʻahaʻaina.
5. Kaapuni Kaapuni Manaslu (5,160m – Alanui ʻo Larke)
o ka Naauao.
- Ua hoʻohuli ʻia ka moʻomeheu e ka Tibet mai nā kauhale mauna mamao aku.
- E hele ma ke ala ʻo Larke Pass (5,160m) e ʻike i nā hiʻohiʻona o ka pae ʻāina ʻo Manaslu holoʻokoʻa.
- Nā hale mōneka kahiko a me nā stupa Buddhist kuʻuna.
- ʻOi aku ka paʻakikī o ka hele wāwae a me ka luhi hoʻi i hoʻohālikelike ʻia me nā mea mai Everest lāua ʻo Annapurna.
- Nani mai nā ululāʻau momona a hiki i ka ʻāina neoneo kiʻekiʻe o ka Himalaya.

6. Holoi Mustang luna (3,840m – Lo Manthang)
o ka Naauao.
- E komo i ke aupuni huna o Mustang, i ʻike ʻia no nā ʻāina e like me ka wao nahele.
- E kipa aku i nā ana kahiko a me nā hale mōneka i kālai ʻia i loko o nā pali.
- E ʻike i ka moʻomeheu Tibet a me nā kauhale kuʻuna.
- E ʻimi i ka Hale Aliʻi ʻo Lo Manthang me kona mau pā kaua kahiko.
- No ka poʻe e hele wāwae ana i ka hāʻule, e ʻike i ka ʻAhaʻaina Tiji ma Lo Manthang.
7. ʻO Ghorepani Poon Hill Trek (3,210 m)
o ka Naauao.
- Piʻi ka lā ma luna o nā pae Annapurna a me Dhaulagiri.
- E kipa aku i nā kauhale kupaianaha ʻo Ghorepani me Ghandruk i ʻike ʻia no ko lākou moʻomeheu kuʻuna.
- He huakaʻi pōkole a maʻalahi no kēlā me kēia pae.
- E hele ma waena o nā ululāʻau rhododendron a me nā mahina ʻai pāpaʻi.
- E hoʻolauleʻa iā Tihar ma ke ala ma nā kauhale kūloko.
8. Kaʻahele ʻo Gokyo Lakes (5,357m – Gokyo Ri)
o ka Naauao.
- He huakaʻi kēia e hele aku ai i nā loko nani ʻo Gokyo, ʻoiai ua kaulana lākou no ko lākou ʻōlinolino ʻōlinolino.
- E piʻi iā Gokyo Ri e hauʻoli i nā hiʻohiʻona panoramic o Everest, Cho Oyu, a me Lhotse.
- E hele i nā kauhale e puni ana iā Gokyo kahi i loaʻa ai ka moʻomeheu Sherpa.
- E hele aku ana nā kula kiʻekiʻe a me nā loko mālie a me ka leo mālie iā ʻoe.
- He koho kūpono no nā mea hele wāwae i makemake ʻole e hana i ka huakaʻi Everest Base Camp.
9. Mardi Himal Trek (4,500 m)
o ka Naauao.
- Nā hiʻohiʻona kokoke iā Machhapuchhre (Mauna Huelo Iʻa).
- ʻAʻole piha loa ka huakaʻi a mālie hoʻi i ka hoʻohālikelike ʻana me ke kahua hoʻomoana ʻo Annapurna.
- I kēia manawa, e hele i ka rhododendron, e komo i nā kula lau nahele ma luna o nā lāʻau, a laila e iho i lalo i nā awāwa.
- ʻO nā kauhale Gurung kuʻuna e ʻike maikaʻi loa i kēia huakaʻi pōkole akā he uku maikaʻi me nā hiʻohiʻona mauna kupaianaha.
10. Helambu Trek (3,650m-Alanui ʻo Tharepati)
o ka Naauao.
- He huakaʻi kūpono a puni ke awāwa ʻo Kathmandu.
- E kipa aku i nā kauhale ʻo Tamang a ʻike i ko lākou moʻomeheu.
- E hele wāwae ma waena o nā mahina ʻai nani a me nā ululāʻau momona.
- He hiʻohiʻona kupaianaha mai luna pono o Langtang lāua ʻo Ganesh Himal Range.
- ʻO Indra Jatra ma Kathmandu ma mua a ma hope paha o ka hoʻomaka ʻana o ka huakaʻi.
Ka Hopena:
Hāʻawi nā ʻahaʻaina hele wāwae i ka hāʻule ma Nepal i kahi hui kūpono o ka huakaʻi, ka moʻomeheu, a me nā hiʻohiʻona kupaianaha. ʻO nā ʻahaʻaina ola a me nā hiʻohiʻona kupaianaha o nā mauna e hāʻawi i ka hōʻailona no nā mea āpau e ʻike i ke ʻano a me nā kuʻuna. ʻO nā hele wāwae ma ka Himalayas a me nā hana moʻomeheu kahiko - hāʻawi kēia kau i ka manawa kūpono no kahi ʻike hoʻomanaʻo.
No ka hoʻonui ʻana i kāu huakaʻi, hiki iā ʻoe ke koho iā Nature Explore Trek no kahi ʻike kūikawā ma nā ala hele wāwae like ʻole o Nepal me ka hoʻomaikaʻi ʻana iā ia me ka hoʻoilina o ka ʻāina. E lilo kēia kau hāʻule i kau o nā huakaʻi a me nā ʻimi moʻomeheu.







